Funfactor bij ICT in WZW, verslag

Dinsdag 10 oktober werd in het mooie oude pand van Waag Society in Amsterdam een bijeenkomst gehouden van de kenniscirkel ICT in Wonen, Zorg en Welzijn. Het thema was de "Funfactor van ICT in Wonen, Zorg en Welzijn". Op deze dag ging het vooral om de mogelijkheden van en kansen voor speelse elementen en specifiek gaming voor informatie en communicatie.

Dick van Dijk van Waag Society presenteerde het "Scotty"project. Dit project onderzoekt mogelijkheden voor jongeren om bij langdurige ziekte een affectieve relatie te onderhouden. Waag zoekt daarbij naar verschillende vooral non-verbale, tactiele vormen van communicatie bijvoorbeeld via een een speciaal vormgeven pop die verkleurt, licht geeft, warm wordt of patronen weergeeft als een ander (een vriend, vriendin, familielid) aan de persoon denkt door op afstand een soortgelijk voorwerp, of deel ervan aan te raken of vast te pakken of vice versa. Het ontwerpproces gaat vanaf het prille begin in nauwe samenspraak met jongeren uit de doelgroep en is sterk iteratief van aard. Er wordt snel iets gemaakt en uitgeprobeerd hoe het werkt, op basis daarvan worden nieuwere en betere versies gemaakt. In het proces zoekt Waag Society vooral ook naar aanvullingen op de bestaande communicatiemiddelen zoals telefoon en instant messaging. Het is niet de bedoeling om alle bestaande communicatie middelen in het nieuwe product te integreren. Het moet ook simpel gehouden worden.

Jurriaan van Rijswijk (Game Entertainment Europe) en adviseur van o.a. Nederland Breedbandland ging in op de mogelijkheden van de inzet van games voor andere doelen dan alleen het spelplezier: serious gaming. Hij stelde dat spelen vrijwel een basisbehoefte is van de mens. Spelletjes spelen doet iedereen. Alleen de tijd van de televisie heeft het spelen teruggedrongen, maar het spelen is nu weer sterk in opmars. Spelen zijn op allerlei gebied in te zetten. Een fraai voorbeeld is Demor, een computerspel voor blinden, dat bijdraagt aan entertainment, maar ook bedoeld is voor emancipatie en integratie. Een belangrijke hinderpaal voor de inzet in wonen, zorg en welzijn is dat veel mensen Games niet serieus nemen, terwijl voor gamers zelf een game werkelijkheid is, die zelfs soms grote investeringen in tijd en geld met zich meebrengt. Om games nuttig in te zetten adviseert Jurriaan van Rijswijk initiatiefnemers vooral om niet bang te zijn en te durven om creatief en groots te denken. Dat levert interessante concepten op. Hij gaf aan concreet op zoek te zijn naar locaties voor projecten waar gaming zorg en gezondheid samen kunnen worden gebracht.

Uit de discussie bleek wederom vooral dat het moeilijk om concepten zoals Scotty van de onderzoeksfase te brengen naar een grootschalige uitrol. Het is daarvoor nodig om tijdens de ontwikkelfase al te denken aan de uiteindelijke financiering en deze mogelijke financiers al vroegtijdig te betrekken. Ook het zoeken naar een innovatieve commerciele partij is daarbij van belang. Verder is de bestaande aanbod gerichte financieringsstructuur van met name de zorg niet gericht op het ondersteunen van innovaties. Het duurt vaak lang voor een concreet product geaccepteerd wordt door zorgverzekeraars. Waar de landelijke overheid het laat afweten hebben gemeentelijke en provinciale overheden een extra verantwoordelijkheid om nieuwe ontwikkelingen te stimuleren. Een wijkgerichte aanpak biedt daarbij mogelijkheden om te ontdekken welke initiatieven aansluiten bij de belevingswereld van bewoners en welke niet. Ook de hogescholen kunnen een bijdrage leveren aan onderzoek en ontwikkeling die kan helpen om benodigde partijen bij elkaar te brengen.

Dagvoorzitter Bert Alkemade vatte de discussie samen door te wijzen op de diverse stimulerende voorbeelden en initiatieven die de grote mogelijkheden aangeven van de inzet van speelse concepten en serious gaming voor wonen zorg en welzijn. Vooral het ontwikkelen van duurzame financiele modellen en systemen blijkt wederom als groot struikelblok. Dit is wellicht een onderwerp voor een vervolgbijeenkomst.

De bijeenkomst werd afgesloten met een drankje aangeboden door gastorganisatie Waag Society.

Download: Presentatie van Dick van Dijk (Waag Society)

Download: Presentatie van Jurriaan van Rijswijk (GE-Europe)